«Այս հարսանիքը չի լինի, նա ինձ էր խոստացված»։ — Քույրս բղավեց սա իմ հարսանիքի նախօրեին, մեր հյուրասենյակում։
Նա պոկեց իմ սպիտակ զգեստը կախիչից ու նետեց հատակին։ Կախիչը զնգաց, սուրճի սկուտեղը թռավ սեղանից, ու բաժակները ջարդվեցին զգեստի կողքին։ Սուրճի կաթիլները ընկան սպիտակ մետաքսի վրա։ Հորաքրոջս աղջիկը բազմոցին նստած նկարում էր, ու նրա ձեռքը դողում էր։
Նարինեն ինձնից վեց տարի մեծ է։ Մանկուց նրա համար ամեն լավ բան պետք է առաջինը իրենը լիներ՝ նոր հագուստը, ծնողների ուշադրությունը, լավագույն սենյակը։ Ես փոքր էի ու սովորել էի զիջել։ Մայրս միշտ ասում էր․ «Նա մեծն է, հասկացիր նրան»։ Ես հասկանում էի։
Վաչեին ես ծանոթացա աշխատանքում՝ ծրագրավորման ընկերությունում։ Նա հանգիստ, ազնիվ տղա էր, ու մեկ տարի անց ինձ ամուսնության առաջարկ արեց։ Երբ նա առաջին անգամ եկավ մեր տուն, Նարինեն ամբողջ երեկո նայում էր նրան, ծիծաղում էր նրա բոլոր կատակների վրա ու անընդհատ հարցեր տալիս։ Հետո սկսեց ասել ընկերուհիներին, որ Վաչեն «իրեն է հավանել», որ մայրիկը «իրեն էր խոստացել լավ փեսա», իսկ ես «գողացել եմ» նրան։
Ես այդ խոսակցություններին ուշադրություն չէի դարձնում։ Մինչև մի շաբաթ առաջ Վաչեն ինձ կանչեց, նստեցրեց ու հեռախոսով ուղարկեց մի երկար նամակագրություն։ Ասաց․ «Ես չէի ուզում քեզ ցավ պատճառել, բայց չեմ կարող հարսանիքից առաջ թաքցնել սա»։
Ես կարդացի ու երկու գիշեր չքնեցի։ Չասացի ոչ մորս, ոչ հորս։ Մտածում էի, որ քույրս կզղջա, որ կանցնի։ Բայց հարսանիքի նախօրեին, երբ մայրս խոհանոցում ճաշ էր պատրաստում, ու մենք զգեստը վերջին անգամ էինք փորձում, Նարինեն ներս մտավ ու պայթեց։
Ես չբղավեցի։ Կռացա, վերցրեցի զգեստը հատակից, հետո հանեցի հեռախոսս ու շրջվեցի դեպի խոհանոցի դուռը, որտեղ աղմուկից դուրս էր եկել մայրս։
— Մամ, կարդա, թե Նարինեն ինչ էր գրում Վաչեին ամիսներով։
Նարինեն փորձեց խլել հեռախոսը, բայց մայրս արդեն վերցրել էր այն։ Նա թերթեց, ու նրա դեմքն իջավ։ Նա բարձրացրեց աչքերը ու հազիվ լսելի ասաց․ «Նարինե… սա դո՞ւ ես գրել… քո քրոջ մասի՞ն»։
Ութ ամիս Նարինեն գաղտնի գրում էր Վաչեին՝ կեղծ էջից, որը ստեղծել էր իբրև «հին ընկերուհի»։ Գրում էր, որ ես նրան դավաճանում եմ նախկին ընկերոջ հետ, որ մեծ պարտքեր ունեմ, որ ամուսնանում եմ նրա հետ միայն փողի ու բնակարանի համար։ Ուղարկում էր կտրտված լուսանկարներ, որ ստեղծեր կասկածներ։ Վերջին նամակում գրել էր․ «Եթե ուզում ես իմանալ, թե ով է իրականում նրան սիրում, հարցրու նրա քրոջը»։
Վաչեն չէր հավատում։ Նա հանդիպել էր իմ «նախկին ընկերոջ» հետ, խոսել էր ինձ հետ, ամեն ինչ ստուգել էր։ Իսկ երբ վերջին նամակը եկավ, նա հասկացավ, թե ով է գրողը, որովհետև «հին ընկերուհին» գրում էր նույն արտահայտություններով, ինչ Նարինեն մեր տանը։
Մայրս երկար լռեց։ Հետո մոտեցավ Նարինեին ու առաջին անգամ իր կյանքում չասաց «հասկացիր նրան»։ Նա ասաց․ «Այս գիշեր գնա հորաքրոջդ մոտ։ Վաղը քրոջդ ամենակարևոր օրն է, ու դու այն չես փչացնելու»։ Նարինեն լաց էր լինում, բղավում էր, որ բոլորն իր դեմ են, բայց մի ժամ անց գնաց։
Մենք ամբողջ գիշեր մորս հետ մաքրում էինք զգեստը։ Սուրճի հետքերը գրեթե անտեսանելի դարձան։ Իսկ առավոտյան, երբ ես հագա այն, մայրս ասաց, որ ես երբեք այդքան գեղեցիկ չեմ եղել։
Հարսանիքը կայացավ։ Նարինեն եկավ միայն եկեղեցի ու կանգնեց վերջին շարքում։ Նա չմոտեցավ ինձ, բայց ես տեսա, որ լալիս էր։ Մի տարի անց, երբ ծնվեց մեր որդին, նա եկավ հիվանդանոց ծաղիկներով ու ասաց․ «Ներիր ինձ։ Ես ամբողջ կյանքս մտածում էի, որ դու ինձնից ինչ-որ բան ես վերցնում։ Իսկ իրականում ես ինքս էի ինձնից ամեն ինչ վերցնում»։
Ես ներեցի նրան։ Բայց Վաչեն մինչ օրս պահում է այդ նամակագրությունը։ Ոչ թե վրեժի համար, այլ որ մեր որդին մի օր իմանա, թե ինչ է նշանակում ճշմարտությանը հավատարիմ մնալը։
Հարսանիքի լուսանկարներում իմ զգեստի փեշին երևում է մի փոքրիկ մուգ հետք՝ սուրճի այն կաթիլից, որ չկարողացանք մաքրել։ Լուսանկարիչը առաջարկեց ջնջել այն, բայց Վաչեն ասաց՝ թող մնա։
Իսկ դուք կների՞ք քրոջը, ով փորձել է փչացնել ձեր հարսանիքը։
