«Այս տունը Դավիթինն է, քո իրերը հավաքիր ու գնա»։ — Մայրս ասաց սա ու իմ սենյակից դուրս շպրտեց ստվարաթղթե տուփը։
Տուփը պայթեց միջանցքում, իմ հագուստն ու գրքերը թափվեցին հատակին։ Հորեղբորս աղջիկը միջանցքում կանգնած նկարում էր, ու ես տեսնում էի, որ նա էլ չէր հավատում։ Իմ սենյակի դռան վրա դեռ փակցված էր հորս դեղերի ժամացույցը, որ ես էի գրել մեծ տառերով։
Վեց տարի ես ապրում եմ ծնողներիս հետ։ Երբ հայրս կաթված ստացավ, թողեցի աշխատանքս Երևանի հաշվապահական գրասենյակում ու եկա Վանաձոր։ Առաջին ամիսներին նա չէր կարողանում քայլել։ Ես էի նրան լողացնում, կերակրում, դեղերը տալիս, գիշերները արթնանում էի նրա ամեն ձայնից։ Մորս հետ գնում էի բժիշկների մոտ, վճարում էի կոմունալները իմ խնայողություններից։ Իմ անձնական կյանքը մնաց այնտեղ՝ Երևանում։
Եղբայրս՝ Դավիթը, ապրում է Երևանում կնոջ ու երկու երեխաների հետ։ Նա գալիս է տարին երկու անգամ՝ Զատիկին ու հորս ծննդյան օրը։ Բերում է թանկ կոնֆետներ ու ծաղիկներ, մի երկու ժամ նստում է, լուսանկարվում ու գնում։ Մայրս նրա գալուց մեկ շաբաթ առաջ պատրաստվում է, իսկ գնալուց հետո մեկ շաբաթ պատմում է հարևաններին, թե ինչ լավ տղա ունի։ Մանկուց այդպես է եղել․ Դավիթը «ընտանիքի հույսն» էր, իսկ ես՝ «աղջիկ, ինչ անես»։
Մի ամիս առաջ Դավիթը սկսեց հաճախ զանգել մորս։ Ասում էր, որ Երևանում վարձով ապրելը թանկ է, որ ուզում է տեղափոխվել Վանաձոր, «ծնողների կողքին լինել»։ Մայրս երջանիկ էր։ Իսկ երեկ գիշեր մեր ընտանեկան չատում հայտնվեց մի երկար նամակ Դավիթից, որը մի քանի րոպե անց անհետացավ նրա մոտ։ Բայց իմ հեռախոսում մնաց, որովհետև ես արդեն բացել էի այն։
Այսօր առավոտյան մայրս մտավ իմ սենյակ ու սկսեց իրերս լցնել տուփի մեջ։ Ասաց, որ Դավիթի ընտանիքը գալիս է հաջորդ շաբաթ, որ իրենց պետք է երկու սենյակ, իսկ ես «արդեն մեծ կին եմ, կգտնեմ որտեղ ապրել»։
Ես չբղավեցի։ Վերցրեցի հեռախոսս, բացեցի մեր ընտանեկան չատը ու դիմեցի հորս, ով ձեռնափայտով խոհանոցից էր դուրս գալիս աղմուկի վրա։
— Պապա, կարդա, թե Դավիթն ինչ է գրել երեկ ընտանեկան չատում։
Մայրս բղավեց, որ ես եղբորս դեմ եմ լարում հորս։ Բայց հայրս դրեց ակնոցը, կարդաց, ու ձեռքը սկսեց դողալ։ «Դավիթ… սա դո՞ւ ես գրել… մեր մասի՞ն», — հազիվ ասաց նա։
Դավիթը նամակը գրել էր կնոջը, բայց սխալմամբ ուղարկել էր ընտանեկան չատ։ Այնտեղ նա բացատրում էր իր «պլանը»․ նախ տեղափոխվել, հետո համոզել մորը, որ տունը ձևակերպի իր անունով, «քանի որ հայրը շուտով չի հասկանա ինչ է ստորագրում», հետո վաճառել տունը ու գնել բնակարան Երևանում։ «Ծերերին կտեղավորենք Վանաձորի ծերանոցում, այնտեղ էժան է, իսկ Մարիամը թող ինքն իր գլխի ճարը տեսնի», — գրված էր վերջում։
Մայրս վերցրեց հեռախոսը հորս ձեռքից ու երեք անգամ կարդաց։ Հետո նստեց միջանցքում ընկած իմ իրերի վրա ու լաց եղավ։ Այնպես, ինչպես երբեք չէի տեսել։
Նույն օրը հայրս զանգեց Դավիթին։ Դավիթը սկզբում ասաց, որ դա «կատակ» էր, հետո՝ որ կինն էր գրել, հետո անջատեց հեռախոսը։ Հաջորդ առավոտ հայրս ինձ խնդրեց տանել իրեն նոտարի մոտ։ Նա փոխեց կտակը․ տունը մնում է ծնողներին մինչև նրանց վերջին օրը, իսկ հետո՝ ինձ, պայմանով, որ Դավիթը միշտ կարող է գալ այստեղ որպես հյուր։
Մայրս երկու շաբաթ գրեթե չէր խոսում։ Հետո մի երեկո մտավ իմ սենյակ, որտեղ ես նորից դասավորել էի իմ գրքերը, նստեց մահճակալիս եզրին ու առաջին անգամ իմ կյանքում ասաց․ «Ներիր ինձ, աղջիկս։ Ես սխալ երեխային եմ սիրել ավելի շատ»։ Ես գրկեցի նրան։
Դավիթը այդ տարի եկավ միայն ամանորին։ Նա բերեց կոնֆետներ, բայց այս անգամ մայրս դրանք դրեց սեղանին առանց հիացմունքի։ Իսկ հայրս, երբ նա գնում էր, ասաց միայն․ «Տունը քո քրոջ ձեռքում է։ Եթե ուզում ես մեզ տեսնել, դուռը բաց է»։
Երբեմն մտածում եմ՝ ի՞նչ կլիներ, եթե Դավիթը այդ գիշեր նամակը ճիշտ հասցեին ուղարկեր։ Մայրս կստորագրեր, հայրս չէր հասկանա, իսկ ես կհայտնվեի փողոցում։ Մի սխալ կոճակ փրկեց մեր ամբողջ ընտանիքը։
Իսկ դուք կներե՞իք եղբորը, ով այսպիսի նամակ է գրել ձեր ծնողների մասին։
