«Այս գյուղական փալասը իմ տղայի հարսանիքին տեղ չունի»։ — Եղբորս կինը՝ Գայանեն, ասաց սա նվերների սեղանի մոտ, ու նույն պահին երկու ձեռքով հրեց գորգս։
Կարմիր գորգը, որ ես մեկ տարի գործել եմ իմ հին դազգահի վրա, ընկավ հատակին, փաթաթանը բացվեց, ու նվերների տուփերը թափվեցին նրա վրա։ Հյուրերը շրջվեցին, երաժիշտները լռեցին, իսկ եղբորորդիս՝ փեսան, շփոթված նայում էր մորը։
Ես յոթանասուն տարեկան եմ։ Ամբողջ կյանքս ապրել եմ Աշտարակի մոտ մի փոքրիկ գյուղում և գորգ եմ գործել՝ ինչպես մայրս, ինչպես տատս։ Ամեն թոռան, ամեն եղբորորդու հարսանիքին տվել եմ մեկը։ Ամեն գորգի անկյունում գործում եմ իմ նշանը՝ փոքրիկ «Ա» տառը նռան ճյուղի մեջ։ Դա իմ ստորագրությունն է։
Գայանեն ինձ միշտ ամաչել է։ Նա քաղաքից է, աշխատում է խանութում ու ամեն անգամ, երբ հանդիպում էինք, հիշեցնում էր, որ իր տղան «բարձր տեղերից» աղջիկ է ուզելու։ Երբ եղբորորդիս նշանվեց հարգված ընտանիքի աղջկա հետ, Գայանեն զանգեց ինձ ու ասաց․ «Քաղաքի խնամիներ ունենք, մի եկ քո փալասներով»։ Ես եկա, որովհետև եղբորորդիս ինքն էր ինձ խնդրել։
Այդ երեկո ես գորգը դրեցի նվերների սեղանին, իսկ Գայանեն տեսավ ու կատաղեց։ Նրա կարծիքով, հարսի ընտանիքը կմտածեր, որ իրենք աղքատ են։
Ես չգնացի։ Թիկնոցս ուղղեցի, մոտեցա գորգին, կռացա ու ցույց տվեցի նրա անկյունը։ Հետո նայեցի հարսի հորը՝ Սամվելին, ով մոտեցել էր աղմուկի վրա։
— Պարոն Սամվել, մի նայեք այս գորգի անկյունին։
Գայանեն ծիծաղեց ու ասաց, որ ես ամբողջ սրահին խայտառակում եմ։ Բայց Սամվելը ծնկի իջավ, մատներով շոշափեց նռան ճյուղը, ու դեմքը փոխվեց։ Նա երկար լռեց, հետո դանդաղ բարձրացրեց աչքերը․ «Այս նախշը… Մորքուր Արշալույս, սա դո՞ւք եք գործել»։
Երեսուներկու տարի առաջ՝ 1990-ի ձմռանը, Բաքվից փախած մի ընտանիք հասավ մեր գյուղ։ Նրանք ոչինչ չունեին՝ ոչ տաք հագուստ, ոչ փաստաթղթեր, ոչ տեղ, որտեղ գիշերեին։ Ամուսինս ու ես նրանց տարանք մեր տուն։ Երեք ամիս նրանք ապրեցին մեր փոքր սենյակում։ Այդ ձմեռը շատ ցուրտ էր, լույս չկար, վառելիքը քիչ էր։ Ես ծածկոց չունեի ավելորդ, դրա համար նրանց ութ տարեկան տղային ծածկում էի իմ կարմիր գորգով։ Տղան գիշերները մատով շոշափում էր անկյունի նռան ճյուղը ու հարցնում էր, թե ինչ է նշանակում «Ա»-ն։
Գարնանը նրանք տեղափոխվեցին Երևան, և ես գորգը տվեցի նրանց հետ, որ տղան այլևս չմրսի։ Դրանից հետո մենք կորցրինք իրար։ Նրանք ինձ փնտրել էին, բայց գյուղի անունը տղան չէր հիշում, իսկ ծնողները շուտ մահացան։
Այդ տղան Սամվելն էր։ Նա պատմեց, որ գորգը մինչ օրս պահում է իր ննջարանում, ու երբ իր աղջիկը փոքր էր, նույն կերպ ծածկում էր նրան՝ պատմելով «լավ տատիկ Արշալույսի» մասին։
Սրահում բոլորը լուռ էին։ Սամվելը վեր կացավ, գրկեց ինձ ու բոլորի առաջ ասաց, որ իր աղջկա հարսանիքի ամենաթանկ նվերը հենց այս գորգն է։ Հարսը մոտեցավ ու համբուրեց ձեռքս։ Նա գիտեր այդ պատմությունը մանկուց, բայց չէր պատկերացնում, որ «տատիկ Արշալույսը» կլինի իր ամուսնու մորաքույրը։
Գայանեն կարմրած կանգնած էր սեղանի մոտ։ Նա մոտեցավ ու ներողություն խնդրեց հենց սրահում՝ բոլորի առաջ։ Ես ներեցի։ Ինչ օգուտ կա հին վիրավորանքները պահելուց։ Եղբորորդիս ու հարսը գորգը փռեցին իրենց նոր տան հյուրասենյակում, իսկ Սամվելն ամեն գարուն գալիս է մեր գյուղ ու օգնում է այգում։
Իսկ հին գորգը, որ երեսուն տարի պահվել էր Սամվելի ննջարանում, նա բերեց ու փռեց իմ տանը՝ իմ դազգահի կողքին։ Հիմա երկու գորգերը, երկվորյակների պես, նույն սենյակում են։
Հետո շատերն ինձ հարցրին՝ ինչո՞ւ էի ես այդքան հանգիստ այդ պահին։ Որովհետև նռան ճյուղը ես գործում եմ միայն իմ գորգերի վրա, ու Սամվելի դեմքին՝ ձախ այտի փոսիկի մեջ, ես ճանաչեցի այն ութամյա տղային, դեռ երբ նա մտավ սրահ։
Իսկ իմ դազգահը մինչ օրս կանգնած է պատուհանի մոտ։ Հիմա ես գործում եմ նոր գորգ՝ Սամվելի թոռան համար, ու անկյունում նորից կլինի նռան ճյուղն ու «Ա» տառը։
Իսկ դուք պահե՞լ եք մի իր, որը ձեզ տվել են դժվար օրերին։
