«Սա իմ ռեստորանն է, կորիր այստեղից, մատուցողուհի՛»։ — Արսենի ճիչից սրահը մի ակնթարթում լռեց։
Հաջորդ վայրկյանին նա թևի շարժումով ափսե աղցան շպրտեց իմ կողմը։ Ափսեն փշրվեց ոտքերիս տակ, մայոնեզն ու կանաչին ցայտեցին իմ սև գոգնոցին։ Սեղանի շուրջ նստածները քարացան, իսկ երկու ազգական նույնիսկ ժպտաց, կարծես այդ ամենը սովորական էր։
Այդ երեկո մենք նշում էինք մորաքույր Նվարդի յոթանասունամյակը Երևանի Տիգրան Մեծի պողոտայի մի ռեստորանում։ Հորեղբորս որդի Արսենը երեք տարի է՝ բոլորին պատմում է, որ այդ ռեստորանի համասեփականատերն է։ Նա պատվիրել էր ամենաթանկ ճաշացանկը, բարձր կատակում էր մատուցողների հաշվին ու հյուրերի հետ այնպես էր խոսում, կարծես իր սեփական տանն է։
Ես մի փոքր ուշացել էի, որովհետև սեղանի մոտ նստելուց առաջ մտել էի խոհանոց։ Խոհարար Գևորգն ինձ սև գոգնոց էր տվել, որ զգեստս չաղտոտվի, և ես այդպես էլ դուրս էի եկել սրահ՝ մոռանալով հանել։ Արսենը ինձ տեսավ գոգնոցով ու որոշեց, որ ես նոր մատուցողուհին եմ։ Երբ հանգիստ ասացի, որ եկել եմ մորաքրոջս շնորհավորելու, նա ծիծաղեց և բարձր, որ բոլորը լսեն, ասաց, որ մատուցողուհիները հյուրերի հետ չեն նստում, թող գնամ ու սպասարկեմ մեկ ուրիշ սեղան։ Քեռու կինը ձեռքով բերանը ծածկեց։ Մորաքույր Նվարդի աչքերը լցվեցին։
Ես չէի ուզում սկանդալ։ Մեկ ամիս լռել էի, քանի որ ուզում էի, որ մորաքրոջս տոնը անցնի խաղաղ։ Բայց նայելով Արսենի ինքնավստահ դեմքին՝ հասկացա, որ լռությունն այլևս չի օգնում։ Անձեռոցիկով սրբեցի ձեռքս ու ասացի․
— Գևորգ, ասա նրան՝ ով եմ ես։
Խոհանոցի դուռը բացվեց, և Արսենի ժպիտը սառեց…
Գևորգը մոտեցավ ինձ, թեթևակի գլուխ խոնարհեց և այնպես, որ ամբողջ սրահը լսի, ասաց․ «Տիկին, մենք ձեր հրամանին ենք։ Այս ռեստորանի տիրուհին դուք եք»։ Նրա հետևից խոհանոցից դուրս եկան մատուցողները, խոհարարները, բարմենը և շարվեցին պատի տակ։ Արսենի ձեռքի պատառաքաղը զնգոցով ընկավ ափսեի վրա։
Երեք ամիս առաջ նրա գործընկեր Վահագնը սնանկացել էր։ Ռեստորանը դրվել էր աճուրդի, և ես, որ տասը տարի աշխատել էի արտասահմանում ու գումար էի կուտակել, գնել էի այն ամբողջությամբ՝ պարտքերով հանդերձ։ Արսենն ունեցել էր ընդամենը տասը տոկոս անվանական բաժին, որը Վահագնը վաղուց գրավ էր դրել։ Նոր սեփականատիրոջ մասին նամակները նա պարզապես չէր բացել, որովհետև պարծենալը նրա համար ավելի հեշտ էր, քան փաստաթղթեր կարդալը։
Ես չէի շտապում հայտնել ընտանիքին, որովհետև ուզում էի առաջին անգամ մորաքրոջս համար ընտանեկան տոն անցկացնել առանց փողի մասին խոսակցությունների։ Այդ երեկո ես հանգիստ ասացի, որ ճաշկերույթը մորաքրոջս համար անվճար է, դա իմ նվերն է։ Բայց Արսենը «իր» ռեստորանում վերջին ամիսներին հյուրասիրել էր ընկերներին ու չէր վճարել, և այդ գումարի համար նա պետք է ստորագրեր պարտավորագիր։ Իսկ ամենակարևորը՝ նա պետք է ներողություն խնդրեր աշխատակիցներից, որոնց երեք տարի շարունակ նվաստացրել էր։
Արսենը սկզբում կարմրեց, հետո գունատվեց։ Նա երկար լռեց, հետո մոտեցավ մատուցողուհի Անիին, որին ամենաշատն էր վիրավորել, և ցածր ձայնով ասաց «ներիր»։ Մորաքույր Նվարդը հեկեկաց, բայց այս անգամ երջանկությունից։ Ես այդ երեկո տորթը կիսեցի աշխատակիցների հետ։ Մեկ շաբաթ անց Արսենը հայտնվեց ռեստորանում և խնդրեց աշխատանք ամենահասարակ պաշտոնում՝ ասելով, որ առաջին անգամ իր կյանքում ուզում է իր փողը վաստակել։ Ես համաձայնեցի, բայց նախ պայման դրի՝ նա յուրաքանչյուր փաստաթուղթ կարդա մինչև վերջ։
Իսկ դուք կներե՞իք այդպիսի ազգականին, թե՞ կթողնեիք, որ պատասխան տա իր արածի համար։


