«Խեղդվիր քո հացով, ապերախտ, ու կորիր!» — մայրս այդպես գոռաց ու ձեռքի մի շարժումով սեղանից թափեց ամեն ինչ։
Խինկալիով լի ափսեն, պատառաքաղներն ու լիմոնադի շիշը թռան հատակին ու ճայթեցին Աբովյանի ճանապարհամերձ սրճարանի ողջ դահլիճի առաջ։ Սառը լիմոնադը ցայտեց բաճկոնիս ու ջինսիս վրա։ Հարևան սեղանները լռեցին։
Ես հերթափոխից էի եկել՝ բեռնատար ավտոպարկից, յուղոտ աշխատանքային բաճկոնով։ Մայրս՝ Նելլին, մորթե օձիքով ձմեռային վերարկուով կանգնել էր իմ վրա, ոսկե ականջօղերը թրթռում էին զայրույթից։ Այդ երեկո իմ կրտսեր եղբոր՝ Կարենի, համալսարանն ավարտելու ընթրիքն էր։ Վեց տարի շարունակ մայրս բոլորին պատմել էր, թե ես փախել եմ ընտանիքից, թողել եմ նրանց ծանր օրերին, իսկ ինքը միայնակ է փրկել Կարենին։
Երբ հայրս՝ Սամվելը, մահացավ, Կարենը տասնվեց տարեկան էր ու հիվանդ արյան քաղցկեղով։ Բոլոր ազգականները գիտեին, թե Կարենին բուժել են հորս կյանքի ապահովագրության փողով։ Ոչ ոք չգիտեր, թե ես այդ վեց տարին ապրել եմ ավտոսպասարկման կետի հետևի նկուղում՝ թեյով ու չոր հացով։ Ամեն ամսվա սկզբին գնում էի բանկ, ծրար էի թողնում մի հաշվի վրա ու վերադառնում աշխատանքի։ Մայրս ասել էր չերևալ տանը, ու ես սովորել էի լռել։ Այդ երեկո Կարենն ինքն էր զանգել ու խնդրել, որ գամ, ու ես ուշացած, բայց եկել էի, որովհետև երբեք չէի ուզում պակաս լինել նրա կյանքի այս օրը։
Ես չբղավեցի ու չսրբեցի լիմոնադը։ Կարենը հենց այդ պահին վերադարձավ ձեռքերը լվանալուց ու քարացավ սեղանի կողքին։ Ես ձեռքս մտցրի ներսի գրպանս, հանեցի լամինացված կարմիր քարտը ու դրեցի թաց սեղանին՝ ուղիղ նրա առաջ։
— Կարեն, նայիր այս քարտին։ Ճանաչո՞ւմ ես։
Կարենը նայեց, ու դեմքից արյունը քաշվեց։
— Նարեկ… սա այն կարմիր քարտն է։
Մայրս ցատկեց․ «Նա ստում է, Կարեն։ Նախանձում է քեզ, ուզում է փչացնել ընթրիքդ»։ Կարենը կարդաց քարտի վրայի տողը․ «Օսկրածուծի դոնոր — Նարեկ Ավետիսյան»։
Ես հանգիստ ասացի․ «Հորս ապահովագրության փողը մի քանի ամսում վերջացավ։ Մայրս այն կորցրեց առցանց խաղերում՝ տասնութ միլիոն դրամ։ Բանկային քաղվածքները գտա այն օրերին, երբ դու ինտենսիվ բաժանմունքում էիր։ Կլինիկան երաշխիք էր պահանջում։ Ես օսկրածուծս տվեցի քեզ, իսկ բուժման համար տասնչորս միլիոն դրամ վարկ վերցրի, որ մայրս բանտ չընկնի ու դու ճանապարհին չմնաս։ Այդ վարկը դեռ վճարում եմ»։
Դահլիճում լռություն էր։ Մատուցողուհին ափսեն սեղմել էր կրծքին։ Կարենը երկար նայեց մորը, ու նրա աչքերում ինչ-որ բան մարեց։ Հետո գրկեց ինձ ու շշնջաց․ «Ներիր, որ վեց տարի չհարցրի, թե դու ուր ես»։ Նա վերցրեց քարտը, դուրս եկավ իմ կողքով, իսկ մայրս մնաց թափված խինկալիների մեջ։ Մեկ շաբաթ անց նա առաջին անգամ եկավ իմ նկուղ, կանգ առավ դռան մոտ ու վեց տարում առաջին անգամ իմ անունն արտասանեց առանց գոռալու։
Իսկ դուք կկարողանայի՞ք ներել մորը, ով վեց տարի ձեր մասին ստել է։
